ABD’de içki şişelerinde kanser riski ihtarlarının yer alması önerildi: Türk uzmanlar ne diyor?
Burak Abatay
ABD’nin halk sağlığı konusunda önde gelen ismi Dr. Vivek Murthy, alkollü içecekleri kanser riskiyle ilişkilendiren yeni bir araştırmanın akabinde ihtarlarda bulundu.
İçki tüketiminin, tütün ve obezitenin akabinde kanserin önlenebilir en yaygın üçüncü sebebi olduğunu söyleyen ABD Sağlık Dairesi Başkanı Dr. Murthy, Kongre’ye yaptığı davette içki şişelerinin üzerine bilgilendirici sağlık iletilerinin yazılmasını önerdi.
İrlanda Cumhuriyeti içki tüketimi ve kanser riski arasındaki ilişkiye dair ihtarları yasal mecburilik haline getiren ilk ülke durumunda. Güney Kore de içki şişelerinin üzerinde kansere has ikazlar bulunmasını mecburî kılıyor.
BBC Türkçe‘nin görüştüğü uzmanlar, Türkiye’de içki şişelerinin üzerine yazılacak ihtar bildirilerinin içki tüketimini azaltabileceğini belirtti ve yetkililere bu mevzuda adım atılması yönünde davette bulundu.
Uzmanlar, içki tüketiminin en aza indirilmesinin kanser ve diğer muhtemel risklerin de önüne geçmesi için hayli çok önemli olduğunu vurguluyor. Bunun için de içki şişelerinin üzerine yazılabilecek iletilerin da çok önemli olacağını kaydediyor.
Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Eğitim Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Kısım Başkanı Prof. Dr. Nuri Karadurmuş, “Uyarıcı etiketlerin çok fazla içki tüketen insanı etkilemeyebileceğini ama kişinin şimdi içki içmemiş çocuğunu yahut yakınları için caydırıcı olabileceğini” ifade etti:
“Bu da alkolün bırakılması, az tüketilmesi konusunda çevreyi ve toplumu tesirler. Fakat unutulmaması gerekir ki, içki tüketimi kimse için önerilmez.”
Birçok ülke yeni çalışmalar doğrultusunda içki tüketimi için önerilen limitleri revize etti.
Kanada, geçen sene tavsiyesini günde iki içkiden haftada iki olacak şekilde değiştirdi.
ABD, erkekler için günde iki, günde bir içkiden daha fazlasını önermiyor. İngiltere’de limit ise haftada 14 ünite, yani altı kadeh şarap yahut bira.
Dr. Murthy ise yayımladığı bildirisinde, “Bira, şarap yahut her neyse… çeşidi ne olursa olsun, içki tüketiminin en az yedi cins kanser için risk taşıdığı belli oldu: Göğüs, boğaz, karaciğer, yemek borusu, ağız, gırtlak ve kolon” dedi.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre Türkiye’de 2019 yılında 15 yaş üstü bireylerin yüzde 14,9’u içki içerken, 2022 yılında bu oran yüzde 12,1’e geriledi.
Aynı istatistiklere göre erkeklerde içki içme oranı yüzde 18,4, bayanlarda ise yüzde 5,9.
Onkoloji uzmanı Prof. Dr. Serdar Turhal, içki tüketiminin kimi kanser çeşitlerine yol açtığı konusunda kâfi bilimsel çalışmaları olduğuna dikkat çekti.
Turhal, “içki tüketiminin hiç önerilmediğini, tüketiliyorsa da en düşük düzeylere çekilmesi gerektiğini” söyledi.
Prof. Dr. Karadurmuş ise içki tüketiminin direkt kendi tesiriyle kanser yapabildiği gibi, beraberinde oluşabilecek hareketsizlik ve obezite benzeri kanserle bağlantı öteki problemleri da beraberinde getirebileceği ikazında bulundu.
İçki tüketiminin hiç sigara içmeyen bireylerde dahi tütün kullanımını artırabildiğini, bunun da yeniden kanser hadiseleriyle direkt bağı olduğunu hatırlatan Prof. Dr. Karadurmuş, “İçki içmeyi, her zamansigaradan ayırabilmek mümkün değil” dedi.

Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu’nun kararıyla 2013 yılından itibaren Türkiye’de içki şişelerinin üzerine 18 yaş, otomobil kullanımı ve gebelere ilişkin işaretli ikazlar ile “Alkol dostunuz değildir” yazılı uyarısı yer alıyor. Lakin direkt kansere dair bir ikaz bulunmuyor.
İçki içenlerin sırf yüzde 10’u ile yüzde 20’sinin çok az ölçüde içtiğini belirten Prof. Dr. Karadurmuş, “Büyük bir çoğunluk ise sonu bulamıyor” dedi.
Uzmanlar Türkiye’de içki tüketimi ve kanser arasında ilgiyi inceleyen kapsamlı çalışmaların şimdi yapılmadığı söyledi.
Prof. Dr. Turhal, içki tüketim limitlerinin şahıslara hatta ırklara göre bile farklılık gösterebildiğini ifade ederken, bayanlarda içkinin kansere neden olmasının daha düşük dozlarda başlayabileceğini belirtti.
Turhal, “Kadınlarda, karaciğerde alkolün bertaraf edilme gücü daha düşük. Bu yüzden de bayanlar erkeklere göre daha çabuk sarhoş olabiliyor” diye konuştu.
Epigenetik farklılıkların da olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Turhal, “Uzak doğu toplumlarında alkol bünyeden daha uzun sürede bedenden atılıyor. Bundan Ötürü o coğrafyada alkolün ziyanlarının da daha fazla olması beklenebilir” dedi.
Uzmanlar kansere yönelik teşhislerin vaktinde konulması için yıllık taramaları öneriyor ve kesinlikle sağlık kuruluşlarına tüketilen sigara ve içki ölçüsünü doğru bir şekilde aktarılması gerektiğini söylüyor.
BBC Türkçe, Türkiye’de içki üretimi yapan şirketlerden Anadolu Efes ve Mey Diageo’ya içki şişelerinin üzerine yazılabilecek kanserle ilgili ikazlar hakkında görüşlerini sordu lakin karşılık alamadı.