Alacaklıya enflasyon kalkanı: Kanuni faiz sistemi değişiyor

Hürriyet yazarı Oya Armutçu, Anayasa Mahkemesi’nin sabit kanuni faiz düzenlemesini iptal etmesinin ardından yapılan değişikliği yazdı. Sözleşmeyle faiz oranının belirlenmediği durumlarda kanuni faiz, TCMB’nin önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde 80’i üzerinden hesaplanacak.

Armutçu, yüksek enflasyon nedeniyle alacaklarının değeri düşen yurttaşları ilgilendiren yeni kanuni faiz sistemini ele aldı. Armutçu, TED Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Şebnem Akipek Öcal’a yeni düzenlemenin ayrıntılarını sordu.

Armutçu’nun aktardığı bilgilere göre, Anayasa Mahkemesi’nin (AYM) iptal kararının ardından 12. Yargı Paketi kapsamında yapılan değişiklikle, sözleşmede faiz oranının belirlenmediği durumlarda uygulanan kanuni faiz için sabit oran yerine Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) reeskont oranını esas alan yeni bir hesaplama yöntemi getirildi. Düzenleme, 31 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

AYM sabit faiz düzenlemesini neden iptal etti?

AYM, 22 Temmuz 2025 tarihli kararında, 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun’un 1’inci maddesindeki düzenlemeyi, sözleşmeden kaynaklanmayan borç ilişkileri yönünden Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti.

Yüksek Mahkeme, yüksek enflasyon dönemlerinde sabit kanuni faizin alacakların satın alma gücündeki kaybı karşılamakta yetersiz kaldığına dikkat çekti. Kararda, paranın değerindeki aşınmayı telafi edecek etkili bir mekanizmanın bulunmamasının mülkiyet hakkıyla bağlantılı olarak etkili başvuru hakkını ihlal ettiği belirtildi.

AYM, iptal hükmünün Resmî Gazete’de yayımlanmasından dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verdi. Karar 1 Aralık 2025’te yayımlandı ve iptal hükmü için 1 Eylül 2026 tarihi belirlendi.

Yeni kanuni faiz nasıl hesaplanacak?

Armutçu’nun yazısında ele alınan düzenlemeye göre, sözleşmeyle faiz oranının belirlenmediği durumlarda kanuni faiz, TCMB’nin önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde 80’i üzerinden hesaplanacak.

Yılın ikinci yarısı için de güncelleme koşulu getirildi. Buna göre, 30 Haziran günü geçerli reeskont oranı, önceki yılın 31 Aralık günündeki orandan 5 puan veya daha fazla farklıysa yılın ikinci yarısında 30 Haziran günü belirlenen oranın yüzde 80’i uygulanacak.

Yeni sistem, kanuni faizin ekonomik göstergelerdeki değişime belirli ölçüde uyum sağlamasını amaçlıyor. Ancak faiz doğrudan enflasyon oranına bağlanmış değil; hesaplamada TCMB’nin reeskont oranı esas alınıyor.

2026 yılı için kanuni faiz yüzde 31

Adalet Bakanlığı’nın açıklamasına göre, 2026 yılı için esas alınan yüzde 38,75’lik reeskont oranının yüzde 80’i hesaplandığında kanuni faiz oranı yüzde 31 oluyor. Böylece önceki yüzde 24’lük sabit oran yerine yeni hesaplama yöntemi uygulanmaya başladı.

Yazının tamamı için

( ALINTI )