Almanya’dan Türkiye’ye silah ihracatı dip noktada

Türkiye ile Almanya arasında son olarak Türkiye’nin satın almak istediği Eurofighter savaş uçaklarıyla ilgili yaşanan uyuşmazlık Almanya’nın Türkiye’ye silah ihracat siyasetindeki kısıtlamaları yeniden gündeme getirmişti.

Türk yetkililer, Eurofighter’ı üreten konsorsiyumdan İngiltere, İspanya ve İtalya’nın satışa yeşil ışık yaktığı, lakin Almanya’nın şimdi ikna edilemediği yönünde açıklamalarda bulunmuş, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da 17 Kasım’daki Almanya ziyaretinde Başbakan Olaf Scholz ile basın toplantısında sorulan soru üzerine “Almanya verir ya da vermez. Dünyada savaş uçaklarını üreten yalnızca Almanya mı? Birçok yerden bunların çalışmasını yaparız, temin ederiz” karşılığını vermişti.

Almanya’nın Türkiye’ye silah ihracatı, Federal Meclis’te verilen bir soru önergesinin de konusu oldu. Sol Parti’den koparak oluşturulan Sahra Wagenknecht İttifakından milletvekili Sevim Dağdelen’in soru önergesine Ekonomi Bakanlığından verilen karşılık, 2023’te Türkiye’ye silah ihracatı için verilen onayların minimum düzeyde olduğunu ortaya koydu.

Bu yıl yalnızca 1,2 milyon euroluk ihracata izin verildi

Ekonomi Bakanlığı verilerine göre Alman hükümeti bu yıl 3 Aralık’a kadar olan devirde toplam pahası 1 milyon 220 bin euro olan 17 müracaata olumlu cevap verdi.

Alman hükümeti, Türkiye’de 15 Temmuz 2016’daki darbe teşebbüsü ve Türk ordusunun Suriye’nin kuzeyine düzenlediği askeri operasyonların akabinde silah ihracat müsaadelerini sonlandırmıştı. Son yıllarda Alman hükümetinin onayladığı ihraç ürünlerinin bedeli çift haneli, hatta tek haneli milyon euro düzeyinde seyrediyor.

Ekonomi Bakanlığının soru önergesine verdiği karşılıkta, 2023’de Türkiye için verilen ihracat müsaadelerinin, NATO ile irtibatlı iş birliği projeleri ve sevkiyatla sınırlı kaldığı görülüyor. Bunun dışında tarama, tehlikeli madde paklığı ve iletişim donanımı ile av silahları ihracatıyla ilgili müsaadelerin verildiği bildirildi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Kasım ayındaki Almanya ziyaretinde Eurofighter’ların yanı sıra Almanya’nın genel olarak silah ihracatındaki kısıtlayıcı tavrını değiştirmesi gerektiği mesajı vermişti.

Suudi Arabistan’a kısıtlamalar gevşetildi

Sevim Dağdelen’in soru önergesinde Ortadoğu ülkelerine yapılan silah ihracatı da yer aldı. Ekonomi Bakanlığının cevabına göre Alman hükümeti 2023’te Suudi Arabistan’a 7,41 milyonu muharebe silahı olmak üzere 13,26 milyon euro, Mısır’a 40,31 milyon euro, Katar’a 15,06 milyon euro ve Birleşik Arap Emirlikleri’ne 78,24 milyon euro pahasında silah ihracatına izin verdi.

Almanya, Yemen savaşındaki rolü, insan hakları karnesi ve Cemal Kaşıkçı cinayeti nedeniyle 2018’de Suudi Arabistan’a da ihracat kısıtlamaları getirmiş, bu bağlamda Suudi Arabistan’ın talep ettiği Eurofighter’ların satışına izin vermemişti. Fakat Almanya’nın son yıllarda Suudi Arabistan’a kısıtlamaları gevşettiği görülüyor.