AYM, HDP’li Semra Güzel’in milletvekilliğinin düşürülmesine yapılan itirazı reddetti

Halkların Demokratik Partisi (HDP) Diyarbakır Milletvekili Semra Güzel’in vekilliğinin düşürülmesi kararına yapılan itiraz Anayasa Mahkemesi (AYM) tarafından reddedildi.

HDP Batman Milletvekili Mehmet Rüştü Tiryaki, Güzel’in milletvekilliğinin devamsızlık münasebeti ile, 22 Aralık 2022’deki TBMM Genel Şurası’nda yapılan oylama ile düşürülmesinin Anayasa’ya aykırı olduğu söylenerek AYM’ye başvurmuştu.

Bugünkü Resmi Gazete’de yer alan karara göre AYM, Hoş hakkındaki 1350 sayılı TBMM kararının iptal istemini inceledi ve talebi Anayasa’nın 85. hususuna dayanarak oy birliğiyle reddetti.

22 Aralık 2022’de milletvekilliği düşürülen Hoş, “silahlı terör örgütüne üye olma” suçlamasıyla Ankara 22. Ağır Ceza Mahkemesinde15 yıla kadar hapis cezası istemiyle tutuklu olarak yargılanıyor.

Mahkeme heyeti dün yapılan duruşmada Güzel’in avukatlarının tahliye talebini “kaçma kuşkusu bulunduğu” gerekçesiyle reddederek, tutukluluğunun devamına karar vermiş ve duruşmayı 28 Nisan’a ertelemişti.

Daha önce hakkında fezleke hazırlanan Hoş geçen yıl 2 Eylül’de yurt dışına çıkmak isterken gözaltına alınmış ve tutuklanmıştı.

AYM kararının gerekçesi

AYM’nin kararının bugünkü Resmi Gazete’de yayımlanan münasebetinde, TBMM kararına yapılan itirazda, devamsızlığın geçerli bir mazeretinin bulunup bulunmadığı ve kararın alınmasında siyasi saiklerle hareket edilip edilmediği tarafından inceleme yapılması gerektiği vurgulandı.

Kararda, Anayasa’nın 96’ıncı unsurunda, TBMM’nin çalışmalarının aksatılmaması için toplantı kâfi sayısına ilişkin bir düzenlemenin yer aldığı belirtiliyor ve söylediği söz edilen madde uyarınca, bir ay içerisinde 5 birleşim gününe özürsüz olarak katılmayanların üyeliğinin düşürülebileceği ifade ediliyor.

Milletvekillerinin anayasal sonlar içerisinde siyasi görüşlerinin temsilcileri olduğu kaydedilen kararda, milletvekillerinin asli görev alanlarının parlamento faaliyetleri olduğu, bu vazifelerinin yürütmenin üstün kamusal fayda ve değer içerdiği belirtiliyor.

TBMM’de toplantı kâfi sayısının bulunmasının anlaşılması halinde yoklama yapılmadığı, o oturuma katılmayan milletvekillerinin de oturuma katılmış sayıldığı aktarılan kararda, buna karşılık, Hoş hakkındaki “terör soruşturması” sebebiyle 31 Mayıs ile 9 Haziran 2022 arasında oturum açılırken yoklama alınmasının, Anayasa’nın 14’üncü unsuru kapsamında takdir yetkisinin kullanılması olduğu vurgulanıyor.

Yüksek Mahkeme’nin kararında, şu sonuca varılıyor:

“Devamsızlığın tespitinden milletvekilliğinin düşmesi kararının kabulüne kadar geçen devirde yürütülen süreçler, Komisyonlar ve Genel Konseydeki görüşmeler, milletvekilliğinin düşmesine esas alınan devamsızlığın yapılmasına mazeret olarak ileri sürülen münasebetler ve ortaya konan kanıtlar ile kararların alınmasındaki tarz ve süreç incelendiğinde milletvekilliğinin düşmesinin Anayasa’ya ve TBMM İçtüzüğü’ne aykırı olmadığı anlaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle milletvekilliğinin düşmesine ilişkin TBMM kararının iptali talebinin reddi gerekir.”

Neler olmuştu?

Halkların Demokratik Partisi (HDP) Diyarbakır Milletvekili Semra Güzel’in, tahlil süreci olarak isimlendirilen periyotta, PKK’li Volkan Bora ile çekilen bir fotoğrafının medyada yer alması üzerine, dokunulmazlığı 1 Mart 2022’de kaldırıldı.

Dokunulmazlığın kaldırılmasından sonra Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı Hoş hakkında soruşturma başlattı.

Hakkında yakalama kararı verilen Hoş, 2 Eylül 2022’de İstanbul’da gözaltına alındı ve tutuklandı.

Güzel hakkında “silahlı terör örgütüne üye olmak” iddiası ile 15 yıla kadar hapis cezası istenen iddianame 14 Ekim 2022’de kabul edildi.

Tutuklu milletvekili Güzel’in TBMM oturumlarına devamsızlığını içeren Başkanlık Tezkeresi, 17 Ekim’de Anayasa ve Adalet Karma Komitesi’ne sevk edildi.

20 Ekim’de toplanan Karma Komisyon, dosya hakkında inceleme yapmak için bir Hazırlık Komitesi kurdu. Hazırlık Kurulu, Güzel’in devamsızlığına ilişkin Meclis Başkanlık Divanı’ndan gelen raporun doğruluğunu tespit ederek, bu yönde hazırladığı raporu Karma Komiteye sundu.

Karma Komisyon, Güzel’in “devamsızlık” gerekçesiyle milletvekilliğinin düşürülmesine ilişkin raporu kabul etti ve Genel Kurul’a sevk etti.

Karma Komisyon raporunu görüşen Genel Kurul’da, Güzel’in milletvekilliğinin devamsızlık sebebiyle düşürülmesine ilişkin oylama 22 Aralık 2022’de yapılmış ve kabul edilmişti.