BM’ye göre Gazze iktisadının yeniden inşası 350 yıl sürebilir
Birleşmiş Milletler, 1 yılı aşkın müddettir devam eden savaşta Gazze’nin “tamamen harap” olduğunu ve abluka altındaki bir ateşkeste, yeniden inşasının 350 yıl sürebileceği ikazını yaptı.
Bu tespitin yapıldığı rapor BM Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD) tarafından hazırlandı.
Rapor Gazze’nin yeniden inşsı için gerekli bölümler de dahil temel hizmetlerin yaşadığı yıkımı da ortaya koydu.
Buna göre;
Rapora göre Gazze’de İsrail’in Hamas ile savaşı öncesi de zayıf olan ekonomik hayat neredeyse tamamen durdu.
Rapor, “Askeri harekat gibi görülmemiş bir insani, çevresel ve sosyal felakete yol açtı ve geri kalmış durumdaki Gazze’yi tam bir yıkıma sürükledi” diyor.
Yapılan tahmine göre, mümkün bir ateşkes sonrası Gazze’nin ekonomik bilgilerini 2022 yılı bedellerine ulaştırması 350 yıl sürebilir. Bu hesap yapılırken Gazze iktisadının 2007–2022 arasındaki ekonomik büyüme suratı baz alındı.
Raporda, İsrail’in 12 ayı aşan askeri harekatının Gazzeliler üzerinde yarattığı gelir kaybını “sarsıcı” olarak tanımlıyor.
Raporda, 2024 Temmuz ayı sonuna kadar okul binalarının yüzde 88’inin hasar gördüğü, 36 hastaneden 21’inin hizmet dışı kaldığı ve 105 birincil sağlık tesisinden 45’inin fliyet gösteremediği belirtildi.
BM’ye göre, Gazze ekonomisi, 7 Ekim öncesine kadar, 2023’ün ilk üç çeyreğinde yıllık yaklaşık %3 oranında daralıyordu. Savaşın başlaması sonrası 2023’ün tamamında %22,6 oranında daraldı ve bu düşüşün %90’ı dördüncü çeyrekte gerçekleşti.
UNCTAD raporuna göre, konut olarak kullanılan binaların yüzde 62’den fazlası hasar gördü ya da yıkıldı.
Su, arıtma ve hijyen sektörü altyapısının yüzde 59’undan fazlası ağır hasar gördü.
BM’nin Eylül ayında uydu manzaralarına dayanan raporuna göre, Gazze’deki mevcut bina stoğunun yaklaşık dörtte biri yıkıldı ya da önemli şekilde hasar gördü. Binaların yüzde 66’lık bir kısmında da en azından bir miktar hasar var.
Shelter Cluster isimli Norveç merkezli sivil toplum kuruluşu, 2014 savaşı sonrası yeniden inşa süreci göz önüne alındığında, Gazze’nin 7 Ekim sonrası yıkımda yeniden inşsı 40 yıl sürebilir.
BM’ye göre yüzde 10’luk bir büyüme suratı yakalanması halinde dahi Gazze’nin ekonomik olarak toparlanması onlarca yıl alabilir.