Demirtaş, Kobani davasında kendisini nasıl savundu, Kürt sorununun çözümü için neler önerdi?

Yazan, Hatice Kamer

Eski Halkların Demokratik Partisi (HDP) Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş, toplam 108 siyasetçinin yargılandığı Kobani Davası’nda 25 Aralık’ta başladığı savunmasını tamamladı. Savunmasında sık sık şimdiki bahislere da değinen Demirtaş, ilk gününden itibaren Kobani Davası’nın “siyasi intikam davası”, “bu davada tutuklanan herkesin de siyasi rehine” olduğunu savundu. Demirtaş ayrıyeten Kürt meselesinin tahliline ilişkin 7 maddelik bir teklif listesi sundu.

31 Aralık’ta babası Tahir Demirtaş’ı kaybeden Selahattin Demirtaş, hem cenazeye katılma talebinde bulunmadı hem de babasına adadığı savunmasını ara vermeden sürdürdü.

Milletvekiliyken hakkında hazırlanmış 42 fezlekenin dava belgesine eklendiğini belirten Demirtaş, savunmasında bu fezlekelerde ileri sürülen suçlamaların birçoklarına cevap verdi.

Onlarca sayfalık savunmasında Kürt sorunun temel sebeplerini ve tarihi boyutunu ele alan Selahattin Demirtaş; tahlil sürecine, İmralı görüşmelerine, Kandil ziyaretlerine, sürecin nasıl bozulduğuna da değindi, Kürt probleminin tahlili için tekliflerde bulundu.

Gerek iddianameyi hazırlayan savcıların gerekse davayı gören yargıçların tarafsız olmadığına ve talimatlarla karar verdiklerini öne süren Demirtaş, “siyasal İslamcıların attığı iftiralardan dolayı” yargılandıklarını söyledi.

Kobani Davası için basın yoluyla haklarında birçok algının üretildiğini savunan Demirtaş, “Bizi yargıyla değil, algıyla yargılıyorsunuz’’ dedi.

‘Kürde Türk demek de Kürt sorunudur’

Savunmasında sık sık “Kürdistan” tabirini kullanan Demirtaş, “Bir Kürde Türk demenin de Kürt sorunu olduğunu” söyledi.

Demirtaş, “Birçok arkadaş diyor ki Demirtaş, ‘Kürt ve Kürdistan’ demeye başladı. ‘Kürt ve Kürdistan’ dediğim için yargılanıyorum. 20 yıla yakındır siyasetten geliyorum. Kürtler ve Kürdistan ile yaptığım konuşmalar suçlama konusu yapılmış. Soma’yla ilgili de konuştum. Neden dava açılmadı? Zira konuşmamın içeriğinde Kürt yok” dedi.

Bu davada yargılananlar şahsında “Kürt ve Kürdistan gerçeğinin mahkum edilmek istendiğini” savunan Demirtaş, “Ben Kürdüm, anavatanım Kürdistan’dır, her iki kimliğim onurdur, kimse bu pahaları yargılayamaz” sözlerini kullandı.

Demokrasi Partisi (DEP) üyelerinin yargılanma sürecinde de benzer şeyler yaşadıklarını söyleyen Demirtaş, “Bizler öbür bir perspektifle Türkiye’nin problemlerinin tahlili için omuzlarımıza yük aldık, aynı akıbeti bizler yaşadık, aradan onca yıl geçti ama aynı şeyleri yaşıyoruz. Bizler lisanımızdan, kültürümüzden vazgeçemeyiz, vazgeçmesi gereken bu yanılgıları yapanlardır” diye konuştu.

‘Tek adam oldun ama hâlâ Başkan olabilmiş değilsin’

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın başbakan olduğu periyottaki tahlil sürecinde “Öcalan’ın daveti önemlidir” dediğini hatırlatan Demirtaş, Erdoğan’ın lideri olduğu Adalet ve Kalkınma Partisi’nin (AKP) 7 Haziran 2015’teki seçimlerde tek başına iktidar olamayınca tavrını değiştirdiğini savundu, “Çözüm süreci Kürtlere yarıyor diye yeniden silaha sarıldılar” dedi.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM), kendisinin serbest bırakılması gerektiğine ilişkin kararı hakkında da konuşan Demirtaş, kararın “Sizler tarafından Erdoğan’ın talimatı sonrasında uygulanmaması devlet sistemini tümden çökertmiştir” diye konuştu.

Erdoğan için söylediği “Seni başkan yaptırmayacağız” kelamına de değinen Demirtaş, bu bahiste şunları söyledi:

“Sana ‘Başkan olamazsın’ dedik. Onun dışında maşallah her şey oldun, tek adam oldun, devleti ele geçirdin ama hâlâ Başkan olabilmiş değilsin” dedi.

Kürt sıkıntısının tahliline dair 7 madde sıraladı

Selahattin Demirtaş, savunmalarının farklı günlerinde Kürt meselesinin tahliline dair 7 madde sıraladı.

Demirtaş’ın teklifleri şöyle:

Muhataplarıyla müzakere edilerek silahlı mücadeleye son verilmesi sağlanmalıdır. Bu mevzuda yasal düzenleme yapılarak süratli, tesirli ve kalıcı sonuç alınmalıdır.

Demokratik siyasetin önündeki tüm yasal ve idari pürüzler kaldırılmalı; gösteri, grev, yürüyüş, miting, örgütlenme ve ifade hürriyeti kozmik standartlarla uyumlu hale getirilmelidir.

Kürt probleminin sonuncu tahlil yeri Türkiye Büyük Millet Meclisidir (TBMM). Bu istikametiyle de tüm siyasi partiler tahlilin tarafıdır. Esas hedef yeni, özgürlükçü, sivil bir anayasa ile yalnızca Kürt sıkıntısının değil tüm toplumsal problemlerin tahlili olmalıdır.

Kürtlerin bir halk olarak kabulü, anadilini tüm toplumsal alanlarda özgürce kullanması; tarihini, kültürünü koruyup geliştirmesi; kendi kimliğiyle örgütlenmesi; kendini yönetme hakkının tanınması konuları anayasal teminata alınmalıdır.

Geçmişte yaşanan acıların, işlenen kabahatlerin araştırılıp hakikatle yüzleşmenin sağlanması gerekir.

Resmi ideoloji ve resmi tarih dayatmasından vazgeçilerek bilimsel, objektif tarih ve demokratik cumhuriyet modeliyle devletin reorganizasyona tabi tutulmalı; eleştirel pedagojik, bilimsel eğitime geçilmelidir.

Kürt probleminin sonucu olarak ortaya çıkmış ceza davaları düşürülmeli, TMK (Terörle Mücadele Kanunu) kaldırılmalı, tüm siyasi tutsakların serbest bırakılmalıdır.

‘Türkiye için en uygun yönetim formu demokratik özerklik’

Selahattin Demirtaş, Kürt probleminin 100 yıldır tahlilsiz bırakıldığını, son halkasının PKK olduğunu, çatışmaların son bulması için Abdullah Öcalan’ın devrede olması gerektiğini söyledi.

“Kiminle savaşıyorsan, onunla barışırsın” diyen Demirtaş, sözlerini şöyle sürdürdü:

“İki defa iki dört. PKK’ye savaşı yürütüyorsun, gidip ETA ile müzakere yürüteceksin. Bu türlü olur mu? Demokratik özerklik uzlaşma ile olur. İstek üzerine inşa edilir. Silah ile olmaz, hendek ve barikat ile olmaz. Ben bunu ilk günden beri bu türlü savundum. Demokratik özerklik silah zoruyla olmaz. Yalnızca ikna ile olur.’’

”Kimle konuşulacağı soruluyorsa, bu son derece gereksizdir. Kürtlerin temsilcileri vardır. Koskoca bir halkın meselelerini temsilcileri ile nasıl konuşmazsınız? Biz bu yüzden Abdullah Öcalan diyoruz. Bu, devleti küçültmez, büyütür.’’

Demirtaş, Kürt probleminin tahlili açısından Türkiye için en uygun yönetim modelinin demokratik özerklik olduğunu savundu.

“Demokratik özerklik kimliğe dayalı olmamalı” diyen Demirtaş, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Örneğin federal bir bölge yahut bağımsızlık da önerilebilirdik. Lakin Türkiye’de de demokrasinin gelişmesini istiyoruz. Bu siyaseten doğrudur ama en çok ahlaki olarak doğrudur. Onun için de demokrasi istemek zorundasınız. Yozgat’ta demokrasi olmaz ise biz rahat edemeyiz. O yüzden geniş bir uzlaşma ile Türkiye’de bunu sağlamalıyız. Bunu savunuyoruz.’’

Demokratik özerklikte adalet, güvenlik ve sınır güvenliği ile ilgili yetkilerin merkezi parlamentoda olması gerektiğini belirten Demirtaş; yerel meclislerin kararlarının Anayasa Mahkemesi’nin (AYM) kontrolüne tabi olması gerektiğini söyledi, “Belediye meclisi ile halk meclislerinin farklı olması gerekiyor. Vali seçimle iş başına gelmeli’’ dedi.

‘Türkçe ile birlikte farklı resmi lisanlar de olabilmeli’

Demirtaş Türkçenin bütün özerk bölgelerin resmi lisanı olması gerektiğini, buna karşılık her bölgede etnik kimliklere göre talep olması halinde ikinci ve üçüncü resmi lisanların de olması gerektiğini savundu:

‘’Türkçenin yanında Trakya, Boşnakça resmi lisan olarak kabul edilirse bunun kime ne zararı olabilir? Örneğin Kürdistan’da Kürtçenin ikinci, üçüncü resmi lisan olmasının kime ne zararı olur? Hindistan’da onlarca resmi lisan var. Avrupa’nın pek çok ülkesinde aynı şekilde resmi lisan var.’’

Demirtaş ayrıyeten Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin, yanlış temel üzerine inşa edildiğini öne sürdü:

‘’Devasa bir bina koydun mu, biri çıkıp ‘Kürdüm’ deyince o temel sallanıyor. ‘Kürdüz’ demesek onurumuzdan oluyoruz. Kürdüz deyince ‘terörist’ oluyoruz. O yüzden temeli değiştirmek lazım. Devletin bunu düzeltmesinden korkmaması lazım. Bunu düzelttikten sonra herkese yetecek kadar meskenimiz olur. Binada herkes özgürce yaşayabilir. Kendi uydurduğumuz palavranın üzerine bir bina inşa edilmiş. 100 yıldır sallanıyor.”

108 kişinin yargılandığı davanın görülmesine Sincan Cezaevi Kampüsü’nde devam ediliyor.