Irak’ta kritik seçim: Türkiye ve İran yakından izliyor, gözler Kerkük’te

Irak’ta 16 milyon seçmenin oy kullanacağı yerel yönetim seçimleri 18 yıl aradan sonra yarın yapılacak. Şii, Sünni Arapların yanısıra Kürt ve Türkmenlerin gayretine sahne olacak seçimde gözler “Küçük Irak” olarak anılan Kerkük’te olacak. Türkiye ve İran’ın yakından izleyeceği seçimin sonucu, kentin bahtını belirleyecek.

10 Nisan 2003’ten 16 Ekim 2017’ye kadar Kerkük’ü yöneten Kürt grupları, tartışmalı bağımsızlık referandumu sonrası Irak Federal Polisi Gücü, Irak Ordusu ve Şii milislerden oluşan Haşdi Şabi güçlerinin ortak operasyonu ile bölgeden çıkarıldı. Merkezi hükümetin atadığı vali ile yönetilen kentte Şii gruplar tesirli oldu ve bölgenin demografik yapısı aşama aşama değişmeye başladı.

Parçalı görüntü

Kerkük’te Sünni Türkmenler, Irak Türkmen Cephesi (ITC) çatısı altında Şii Türkmenler ise Arap Şii partileri ile seçime katılıyor. Sünni Arap partileri de kendi aralarında bölünmüş durumda. Evvelki seçimlere tek liste ile katılan Kürt gruplar ise bu kez farklı listelerle seçimde yarışacak. Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB), tek bir liste konusunda uzlaşmaya varılamamasından Kürdistan Demokrat Partisi’ni (KDP) sorumlu tutarken Kürdistan İslami Birlik (Yekgırtu) ise KDP ve KYB’yi suçluyor.

Kürtler 5 farklı liste çıkardı

Kürt partiler Kerkük’ün yanı sıra Ninova, Tikrit, Salahaddin benzeri Kürt nüfusunun yaşadığı diğer seçim etraflarında de başka listelerle seçime giriyor. Kerkük’teki seçimlere Kürtler beş farklı liste ile katılacak.

2005’teki kent meclisi seçimlerinde, KDP ve KYB’nin oluşturduğu “Kardeşlik Listesi”, Kerkük kent meclisindeki 41 sandalyenin 26’sını alarak kente Kürt vali seçtirmişti.

Güvenlik güçleri ve iç göç yaşayanlara öncelik

Güvenlik güçleri ile iç göç yaşayan Iraklılar sandığa dün gitti. Yaklaşık 1 milyon 2 bin 393 güvenlik çalışanının yanı sıra Erbil, Süleymaniye ve Duhok’ta yaşayan 48 bin 260 göçmen, seçimden iki gün önce sandığa giderek oyunu kullandı.

17’si kadın

Irak Seçim Kurulu verilerine göre, Irak kent genel seçimleri için 15 milyon 108 bin 135 kişi on yıl sonra yarın oy kullanacak. Kerkük’te ise yerel seçimler en son 2005 yılında yapılmıştı. Bu kentte 153 bin 400 kişi kent genel meclis seçimleri için sandık başına gidecek. 19 sandalye için 11 liste ve ittifak yarışacak.  Kerkük’te 245 adaydan yalnızca 17’si bayanlardan oluşuyor.

Türkiye ve İran yakından izliyor

Irak yapılacak yerel yönetim seçimlerinde Kerkük’ün özel bir yeri var. “Küçük Irak” olarak isimlendirilen Kerkük’te nüfusun büyük kısmı Kürt ve Türkmenlerin yanısıra Sünni Araplardan oluşuyor. Lakin 2017 yılında kentin Şii Arapların denetimine geçmesi sonrası demografik yapı değişmeye başladı. Irak’ın birçok bölgesinden Kerkük’e Şii Arap göçü yaşandı. Buna karşın kentte Kürt ve Türkmen nüfusu çoğunluğu koruyor. Kürtler, Sünni Arap ve Türkmenlerin modüllü görüntü sergilemesi Şii Arapların elini güçlendiriyor. Bölgedeki bağımsız gözlemciler, seçimlerde İran’ın desteklediği Şii siyasi yapıların Kerkük’te güçlenmesi halinde bölgenin büyük oranda İran’ın denetimine geçeceği, yalnız siyasi manada değil askeri manada da İran’ın bölgede gücünü arttıracağı belirtiliyor.

Telafer’e kent planı

Yerel yönetim seçimlerinin yapıldığı bir diğer çok önemli kentin ise Musul olduğu belirtiliyor. Kürtler, Türkmenler ve Sünni Arapların bölünmesi ve modüllü görüntü sergilemesinden faydalanan Şii gruplar, DEAŞ’ın Musul’dan atılması sonrası bölgede etkinlik alanını giderek genişletiyor. İran’ın yakın vakitte bölgede askeri olarak güçlenmesi ve 6 tugaydan oluşan Haşdi Şabi ordusu kurması sonrası Musul’un Başika bölgesinde Türk askeri varlığına karşı karşı ataklarda artış kaydedilmesi dikkat çekiyor. Bu kapsamda Musul’un ehemmiyetini azaltmak için Şii Türkmenlerin ağır yaşadığı Telafer’in kent yapılması için yapılan teşebbüslerde ise artış kaydediliyor. Telafer’in kent yapılması ile Sünni yüklü Musul’un kıymetini azaltmayı amaçlayan İran’ın, Musul’dan Suriye ve Türkiye’ye uzanan hudutları Şii kümelerin denetimi altına almayı planladığı ileri sürülüyor.

İran ilişkili kümelerin bölgede denetimi tamamen sağlaması halinde hem Kerkük hem de Musul’da Türk askeri varlığına karşı harekete geçebileceği ve Türkiye’nin bölgedeki tesirini ortadan kaldırmayı amaçlayabileceğinin ihtimal dahilinde olduğu belirtiliyor.