Jeofizik mühendisi, “Kolon ile kirişlerin birleşme yerlerinde yatay demirler eksikti” dedi, açıkladı: 6 büyüklüğündeki sarsıntıda bile bu yıkımlar olabilirdi

Yıkıcı sarsıntıların akabinde Hatay, İskenderun ve Samandağ bölgelerinde incelemelerde bulunan Jeofizik Mühendisleri Odası İzmir Şube Başkanı Sinancan Öziçer, inşaatlardaki imalat yanılgılarına dikkat çekti. Hasarlı yapıların içine girdiklerini anlatan Öziçer, “Binaların temeli tabana bağlı tasarlanmamıştı. Kolon ile kirişlerin birleşme yerlerinde yatay demirlerin eksik olduğunu gördük. Hal bu türlü olunca yalnızca 7 değil 6 büyüklüğündeki sarsıntıda bile bu yıkımlar olabilirdi. Halbuki bu binalar bırakın son yönetmeliği 1975 ya da 1995 yönetmeliğine uygun şekilde dahi yapılmış olsa bu kadar can kaybı yaşanmazdı” dedi.

“İnsanların bahtları çalışanların keyfine bağlı olmamalıydı”

Yapılaşmadaki imalatla ilgili meselelerde sorumluluğun fenni mesul, müteahhit ve inşaat alanında çalışan emekçilerde olduğunu kaydeden Öziçer, ‘İmar Kanunu’nun 28’inci unsuruna göre bilhassa 2001 öncesi yapılardaki tüm sorumluluğun söylediği söz edilen bireylerde olduğunu belirtip, “İşçiler üşenebilir fakat müteahhit yahut fenni mesuller oradaki eksikleri sık sık denetleyerek tespit edebilirdi. İnsanların mukadderatları personellerin keyfine bağlı olmamalıydı. Geniş perspektifte bakarsak yıkımların bir diğer nedeni ise o devirde yer etüt raporlarının mecburî hale getirilmemesiydi. 1970-80’li yıllarda taban etüt raporu mecburî değildi. Her şeye karşın kontrol çok önemli” dedi.

“Kumar oynamayın” uyarısı

Bölgedeki incelemelerin akabinde İzmir’i de değerlendiren Sinancan Öziçer, miadını dolduran 40-50 yaşındaki binaların fazla olması sebebiyle kentteki riskin arttığını vurguladı. Eski binaların ortalama 8 kat yükseklikte olduğunu ve 80 ile 150 metreye kadar derinlikte olan alüvyon yer üzerine kurulduğunu anlatan Öziçer, “2020 sarsıntısında de gördüğümüz; o bölgelerdeki tabanın özellikleri gelen zelzele dalgasını büyütme özelliğine sahip. Bu durum binalara yük bindirebileceği için bizler kaygılıyız. Büyük bir zelzelede bu türlü bir imtihan verebiliriz. Kumar oynamamalıyız. En azından bundan sonraki süreçte neler yapabileceğimizi düşünelim. Eski binaları son sarsıntı yönetmeliğine göre yenileyip, denetleyerek bu süreci olumluya çevirebiliriz” diye konuştu.

“Gözlemsel değil sayısal verilere dayalı çalışma”

İzmir’deki yapıların gözlemsel olarak incelendiğini kaydeden Sinancan Öziçer, sayısal bilgilerle elde edilen sonuçların daha doğru olduğunu dile getirdi. İzmir Büyükşehir Belediyesi ve İnşaat Mühendisleri Odası’nın protokolü dahilinde 2009 yılında Basın Sitesi, Alaybey ve Manavkuyu mahallelerinde risk teşkil eden yapıların tespit edildiğini söyleyen Öziçer, “Bu çalışma çatlak, kırık yahut fizikî deformasyona uğrayan bir durum olup olmadığıyla ilgili gözlemsel bir çalışmaydı. Bizler aletsel verilere dayanarak hareket ederiz. Yerin 7-8-10 kilometre derinlerine inerek alansal ve hassasiyet oranı yüksek olan çalışmalar yürütürüz. Binaların rezonansa girip girmediği, kolonların kalitesinin ne durumda olduğu, taşıyıcı sistemde kırık, çatlak ve buna benzeyen bir sorunun olup olmadığıyla ilgili sismik ultrason, yapı radarı benzeri sistemler ile çalışmalar yapıyoruz. Bu şekilde net sonuçlara varıyoruz” dedi.

​Pilot bölgeler tespit edilerek kentsel yenileme çalışmalarının hızlandırılabileceğini dile getiren jeofizik mühendisi Öziçer, Kahramanmaraş zelzelelerinin akabinde binaların durumuyla ilgili çok soru aldıklarını da kaydetti.