Kürtçe ders seçen öğrenci sayısı 35 bine çıktı: “Anadilde eğitime talep var ama engel çok, MEB ideolojik değil pedagojik yaklaşmalı”

Kürtçe derslere yönlendirmek amacıyla Kürt sivil toplum kuruluşlarının kampanyaları sonuç verdi. Ulusal Eğitim Bakanlığı’nın bünyesinde uygulamaya geçirilen yaşayan lisanlar ve lehçeler derslerinde Kürtçeye ilgi son iki yılda arttı. Kürtçe seçmeli dersini seçen 23 bin öğrenci sayısı 35 bine çıktı.

DEM Parti Van Milletvekili Gülcan Kaçmaz Sayyiğit’in Meclis Plan ve Bütçe Komisyonu’nda sorduğu soruları Millî Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, yazılı olarak yanıtladı. Tekin’in verdiği bilgiye göre, 2024-2025 eğitim öğretim yılında yaşayan lisanlar ve lehçeler dersini seçen öğrencilerin 31 bin 199’unu Kürtçe/Kurmancca; 3 bin 805’i Zazaca dersini seçti. Derslerin geneli kapsamında da 52 bin 500 ders malzemesi öğrencilere dağıtıldı. 

Bakan Tekin’in “ana dilde eğitim” sorusuna karşılığı Anayasa oldu: Türkçeden öteki hiçbir lisan okutulamaz

“Planlamada öğretmen verileri esas alındı”

Sayyiğit’in, “Ataması yapılmayan ve yapılan Kürtçe öğretmen sayısı ne kadardır? Kaç Kürtçe öğretmeninin atanması planlanmaktadır?” sorusunu da yanıtlayan Bakan Tekin, şu bilgileri verdi:

“Eğitim hizmetlerinin hizmet muhtaçlıkları Bakanlığımıza kullanım müsaadesi verilen öğretmen kadroları çerçevesi karşılanabilmektedir. Kontenjanlar öncelikle öğretmen istihdamında güçlükle çekilmiş ve geliştirmede birinci bölgedeki bölgelerde olmak üzere, ihtiyaç olan alanların vilayetlerin doluluk ölçüleri kaydedilerek belirlenmektedir. Bu planlamanın ülke çapında genel olarak öğretmenin bilgileri esas olarak ele alınmaktadır.”

6 Kurmancca, 4 Zazaca öğretmen ataması yapılacak

Tekin, Kürtçe öğretmen atamalarına ilişkin soruyu yanıtlarken yeni atamaların yapılacağı bilgisini verdi. Tekin, ’2024 Mart Kontratlı Öğretmenliğe Müracaat Duyurusu’ kapsamında 6 Kürtçe/Kurmancca, 4 Zazaca öğretmen ataması yapılacağını bildirdi.

“Anadilinde eğitim milyonlarca yurttaşın temel talebi”

Milli Eğitim Bakanı Tekin’in soru önergesine verdiği yanıtı değerlendiren DEM Parti Van Milletvekili Sayyiğit, Kürt çocukların talebinin anadille eğitim olduğunu ifade ederek, Kurslarla ana lisan meselesini çözülemeyeceğini söyledi. Sayyiğit, şunları kaydetti:

“Anadilinde eğitim milyonlarca yurttaşın temel talebi. Devletin anadiline karşı ördüğü duvar toplum nezdinde sarsılmış durumda, ama AKP iktidarı nezdinde yıkılmış değil. Buna bütçe görüşmeleri sırasında şahit olduk. Orada anadilinde eğitime ilişkin önerge vermek istedik. Ama önergemiz Anayasa’nın 3 ve 42. Hususları münasebet gösterilerek sürece dahi alınmadı. Bundan Ötürü lisanlara yönelik katı bir statüko var. Kurslarla anadili sorunu çözülmez. Zira Anayasal bir teminat yok, lisanların korunmasına dair bütçe yok. Bilhassa milyonlarca Kürde kendi öz toprağında anadili, seçmeli olarak öğretilemez. Kürt halkı Kurmanci ve Zazaki için tartışmasız anadilinde eğitim istiyor, Anayasal garanti talep ediyor. Kürtçe seçmeli dersler olumlu bir gelişme olabilir ama Kürtlerin talebini karşılamıyor.”

DEM Parti Van Milletvekili Gülcan Kaçmaz Sayyiğit

“Bakan Tekin milyonlarca Kürt öğrenciyi eğitimde yok sayıyor”

Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin’in Kürtlerin taleplerini görmezden geldiğini ve anadiline bakışının sıkıntılı olduğunu vurgulayan Sayyiğit, şöyle devam etti:

“Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin’in anadiline bakışı problemli. Zira seçmeli derslerin propagandasını yapıyor, ama Kürtlerin temel talebini görmezden geliyor. Aslında milyonlarca Kürt öğrenciyi eğitimde yok sayıyor. Bakan Tekin, Kürtçeye ideolojik değil, pedagojik yaklaşmalı. Bugün hâlâ on binlerce öğrenci Kurmanci ve Zazaki dersleri seçiyorsa bu, anadilinde eğitim talebidir.

Seçmeli dersler, Kürtçe öğrenmek isteyen farklı halklardan yurttaşlar için çok yararlı. Ama Kürtler açısından seçmeli dersler kâfi değil. Zati fiiliyatta işlemediğini de görüyoruz. AKP iktidarı, seçmeli dersleri, anadilinde eğitim talebini bastırmak maksadıyla kullanıyor. Kürtçe için samimi adımlar atılmalı, zira Kürtçeye bakış, gayri önemli ve her zamansaygısızca olabiliyor.”

“Talep var ama mani çok”

Sayyiğit, Kürtçe derslere talepte artışın dikkat çektiğini lakin çeşitli münasebetlerle maniler çıkarıldığını belirterek, şunları söyledi:

“2023 – 2024 eğitim öğretim döneminde Kürtçe dersleri seçen öğrenci sayısı 23 bindi. Ama 2024 – 2025 eğitim öğretim döneminde 35 bin öğrenci Kürtçeyi tercih etmiş. Bundan Ötürü Kürtçeye talep var, ama pürüz çok. Kürtçe dersler için dağıtılan gereç sayıları da problemli. Geçen eğitim öğretim devrine göre bu yıl dağıtılan Kürtçe gereç sayısı yalnızca 3 bin 206 adet artmış durumda. Oysaki dersi tercih eden öğrenci sayısı 12 bin kişi artmış. Burada da eksiklik var, bir orantısızlık söz konusu.”